27 januari 2026 kleurde het luchtruim boven Schiphol tijdelijk grijs. Niet door de gebruikelijke lijnvluchten, maar door de komst van vier F-35 Lightning II-gevechtsvliegtuigen en een MRTT-tankvliegtuig van de Koninklijke Luchtmacht. Wat voor omstanders een spectaculair schouwspel was, was voor Defensie een cruciale operationele training. In een veranderend veiligheidslandschap in Europa is de Nederlandse krijgsmacht zich nadrukkelijker aan het voorbereiden op diverse scenario's. Eén van de belangrijkste lessen is dat Defensie niet uitsluitend afhankelijk kan zijn van de vaste militaire vliegbases zoals Leeuwarden en Volkel.

Het doel van de oefening was om op 27 en 28 januari te trainen in het opereren vanaf een civiele luchthaven. In een noodsituatie kan het noodzakelijk zijn dat gevechtsvliegtuigen uitwijken naar andere locaties. Door te oefenen op een complexe, drukke luchthaven als Schiphol – waar dagelijks zo’n 1.100 vliegbewegingen plaatsvinden – werd getest of militaire operaties veilig en verantwoord geïntegreerd kunnen worden in de burgerluchtvaart. De oefening was gepland voor twee dagen, maar de natuur besliste anders. Hoewel de eerste dag succesvol verliep, moest het vervolg op de tweede dag worden geannuleerd vanwege hardnekkige mist.

Op 28 januari zorgden mistbanken en slecht zicht in en rondom Schiphol voor aanzienlijke beperkingen in het vliegverkeer. Voor de civiele luchtvaart betekent dit vaak vertragingen of uitwijkingen. Vooraf was afgesproken dat de civiele luchtvaart geen hinder mocht ondervinden van de oefening. Door de dichte mist hadden de civiele toestellen alle ruimte nodig en bleven de straaljagers aan de grond. Later op de dag vertrokken ze in de mist terug naar Leeuwarden, hun thuisbasis. De samenwerking tussen de luchtverkeersleiding en de luchtmacht is een belangrijke blauwdruk voor de toekomst. Gezien het succes van de eerste dag, is de kans groot dat we dit soort operaties vaker gaan zien. De intentie is namelijk om in de toekomst ook op andere locaties binnen de Schiphol-groep te oefenen.